Với những người đã theo dõi ASRock qua nhiều thế hệ bo mạch chủ, Pro Series và Extreme Series chắc chắn là hai dòng sản phẩm quen thuộc. Trước đây, ASRock thường sử dụng các con số để phân cấp từng phiên bản dựa trên trang bị và tính năng. Tuy nhiên, kể từ thế hệ Haswell, hãng đã đơn giản hóa cách đặt tên, trong đó Pro4 và Extreme4 trở thành những đại diện nổi bật cho từng dòng sản phẩm.
Không chỉ thay đổi về tên gọi, các thế hệ bo mạch chủ ASRock sau này còn liên tục được cải tiến về thiết kế, khả năng cấp nguồn và hệ thống kết nối để đáp ứng nhu cầu phần cứng ngày càng cao. Trong bài viết này, Kiếm Tung sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết về mẫu bo mạch chủ đang được nhắc tới, từ thiết kế, trang bị, hiệu năng cho đến khả năng sử dụng thực tế, qua đó giúp bạn có thêm cơ sở trước khi lựa chọn cho bộ PC của mình.
Dòng bo mạch chủ mang thương hiệu Pro và Extreme đã tạo dựng tên tuổi cho ASRock ở phân khúc chủ đạo và tầm trung, đặc điểm của những sản phẩm này là có mức hiệu năng và giá thành bỏ ra rất tốt. Cho đến thời điểm hiện tại, ASRock dù vẫn giữ lại những nét tinh túy cho dòng Pro và Extreme, nhưng đã lược bỏ những thứ không cần thiết và rườm rà, một trong số đó là cách thức đặt tên.
Khi giới thiệu dòng bo mạch chủ Intel 600 Series, ASRock đồng thời công bố dòng bo mạch chủ Pro RS. Đây là dòng bo mạch chủ sẽ thay thế cho dòng Pro4 trước đó. Nói thay thế thì chưa hẳn đúng, mà thực tế thì ASRock đổi tên Pro4 thành RS – viết tắt của Race Sport, hãng muốn sản phẩm trông thể thao và cá tính hơn.
ASRock B650M Pro RS WiFi – Bo Mạch Chủ Tầm Trung Đáng Tiền Cho Socket AM5
Phân cấp sản phẩm của Pro RS rất rõ ràng, nằm trên so với HDV và dưới Riptide lẫn Steel Legend. ASRock giới thiệu tới giới mộ điệu hai model chính cho dòng Pro RS phiên bản mATX, bao gồm: ASRock B650M Pro RS và B650M Pro RS WiFi.
Kể cả từ khi giới thiệu cho tới nay, Pro RS vẫn được ASRock ưu ái thiết kế một dấu ấn rất riêng cho các dòng sản phẩm dựa trên AMD hay Intel. ASRock B650M Pro RS WiFi là bo mạch chủ được thiết kế dưới yếu tố hình thức mATX tiêu chuẩn với kích thước 24.4 cm x 24.4 cm phù hợp với nhiều loại vỏ case phổ thông trên thị trường.
Cụm heatsink VRM được thiết kế khá lớn, với chất liệu bằng hợp kim nhôm tích hợp kết hợp với nắp che I/O cùng dòng chữ Pro RS nổi bật tạo điểm nhấn riêng biệt cho sản phẩm ở mặt trên. Ở phía dưới là cụm heatsink cho PCH và khe M.2 vị trí thứ nhất, giúp tăng tính thẩm mỹ và cải thiện nhiệt lượng khi hệ thống hoạt động.
I. Giao diện socket AM5 mới nhất
ASRock B650M Pro RS WiFi hỗ trợ bộ vi xử lý dòng AMD Ryzen 7000 Series và 9000 Series mới dựa trên socket AM5, do đó diện tích socket và vi xử lý sẽ có thay đổi một chút so với thế hệ AM4 cũ hơn. Điểm nhấn đáng kể của dòng Socket AM5 này đó là sử dụng thiết kế LGA 1718 (Land Grid Array) thay vì kiểu chân cắm PGA (Pin Grid Array) truyền thống, do đó các chân pin được đặt trên socket của bo mạch chủ thay vì trên bộ xử lý như thế hệ trước.
II. Mạch VRM với cấu hình 8+2+1 phase mạnh mẽ
Hệ thống tản nhiệt hợp kim nhôm lớn cho VRM – XXL Aluminum Alloy có hiệu quả lấy đi sức nóng từ các mosfet và chipset để toàn bộ hệ thống được hoạt động ổn định trong thời gian dài khi chạy tối đa hiệu năng.
Đi sâu vào chi tiết mạch nguồn VRM, bo mạch chủ được thiết kế phase cho các thành phần theo cấu hình 2×4 + 2 + 1, điều khiển bởi hai IC PWM Richtek RT3674AE (chế độ 4+1, Dual Output) cho thành phần CPU VCORE/SOC, IC PWM còn lại điều khiển thành phần VDDIO/MISC chịu trách nhiệm cấp điện cho Memory Controller và đường PCIe.
Với thành phần phase cho CPU VCORE/SOC, ASRock sử dụng Dr.MOS Vishay SiC654 (50A), nâng tổng số công suất cấp nguồn lý thuyết lần lượt là 400A/100A/50A. Kết hợp đầu cấp nguồn 8 pin và PCB 6 lớp giúp cải thiện điện áp một cách hiệu quả, tăng khả năng chạy fulload tốt các vi xử lý AMD ở phân khúc tầm trung.
III. Hỗ trợ bộ nhớ RAM lên đến DDR5-7200 (OC)
ASRock B650M Pro RS WiFi hỗ trợ chuẩn bộ nhớ bộ nhớ DDR5 hoàn toàn mới, sở hữu kiến trúc khác biệt hoàn toàn từ ngoại hình, chốt cắm cho đến mức dung lượng vượt qua giới hạn của hệ thống DDR4 thế hệ trước. Mức xung nhịp hỗ trợ mặc định bắt đầu từ mốc 4800MHz với điện áp thấp nhưng cho hiệu suất hoạt động nhanh hơn. Bốn khe cắm DDR5 hỗ trợ thiết lập kênh đôi, với tổng dung lượng lên đến 192GB và xung nhịp khi ép xung đạt tới 7200MHz (OC).
Ngoài ra, ASRock thiết kế cấu trúc ngàm chữ Q cho các khe cắm RAM, giúp quá trình tháo lắp phần cứng dễ dàng hơn, tương thích đồng thời cả công nghệ Intel Extreme Memory Profile (XMP) và AMD EXTended Profiles for Overclocking (EXPO) phổ biến trên thị trường.
Bo mạch chủ cũng tích hợp hệ thống đèn LED báo hiệu sự cố (VGA, CPU, BOOT, DRAM) nằm gần khu vực chip cầu nam PCH, giúp người dùng và kỹ thuật viên nhanh chóng xác định tình trạng hệ thống khi gặp lỗi phần cứng.
IV. Khe cắm mở rộng đa dạng và hạ tầng M.2 PCIe Gen 5
Sản phẩm trang bị một khe cắm PCIe 4.0 x16 ở vị trí thứ nhất được mạ vàng 15μ chống nhiễu, chống oxy hóa và bọc thép bảo vệ chống đứt gãy khi gắn các dòng card đồ họa nặng. Đi kèm là một khe cắm PCIe 3.0 x16 khác chạy ở chế độ x4. Tại vị trí khe PCIe 4.0 chủ lực, ASRock áp dụng công nghệ gắn kết bề mặt (SMT) tiên tiến giúp tối ưu hóa luồng tín hiệu và duy trì độ ổn định băng thông ở tốc độ cao.
Hệ thống cũng sẵn sàng cho các ổ cứng SSD NVMe M.2 PCIe Gen 5 tốc độ cao đi kèm cổng kết nối SATA 3 truyền thống. Các cổng lưu trữ trên bo mạch chủ được phân bổ cụ thể:
Băng thông từ CPU:
– 1 x Blazing M.2 Socket (M2_1, Key M), hỗ trợ định dạng type 2260/2280 PCIe Gen5x4 (128 Gb/s)
Băng thông từ Chipset:
– 1 x Hyper M.2 Socket (M2_2, Key M), hỗ trợ định dạng type 2260/2280 PCIe Gen4x4 (64 Gb/s)
– 1 x M.2 Socket (M2_3, Key M), hỗ trợ định dạng type 2260/2280 PCIe Gen4x2 (32 Gb/s)
– 4 x Cổng kết nối SATA3 6.0 Gb/s
V. Chặn I/O linh hoạt tích hợp, USB FlashBack tiện lợi
ASRock trang bị phần chặn I/O thiết kế gắn sẵn vào bo mạch chủ và có khả năng tinh chỉnh nhẹ theo chiều dọc hoặc chiều ngang để tăng độ tương thích hoàn hảo khi lắp đặt vào nhiều hệ thống vỏ case máy tính khác nhau. Đường mạng LAN có dây sử dụng bộ điều khiển Realtek RTL8125B đạt băng thông 2.5Gb, cung cấp tốc độ kết nối mạng internet nhanh chóng.
Tính năng nút bấm BIOS FlashBack ở mặt sau hỗ trợ người dùng có thể tự nâng cấp hoặc hạ phiên bản BIOS hệ thống dễ dàng thông qua ổ USB mà không cần lắp đặt CPU hay RAM vào bo mạch.
Hệ thống cổng kết nối tại khu vực I/O bao gồm:
- 2 x Điểm gắn Anten Wi-Fi
- 1 x Cổng HDMI
- 1 x Cổng DisplayPort 1.4
- 1 x Cổng USB 3.2 Gen2 Type-A (10 Gb/s)
- 1 x Cổng USB 3.2 Gen2 Type-C (10 Gb/s)
- 2 x Cổng USB 3.2 Gen1
- 4 x Cổng USB 2.0
- 1 x Cổng mạng RJ-45 LAN (2.5G)
- 1 x Nút bấm BIOS Flashback
- Hệ thống jack cắm âm thanh HD Audio: Line in / Front Speaker / Microphone
VI. Âm thanh sống động với Nahimic Audio và hệ thống LED RGB
Chip điều khiển âm thanh sử dụng dòng Realtek ALC897 kết hợp với tụ âm thanh chuyên dụng Nichicon cao cấp và các chân cắm mạ vàng chống ăn mòn oxy hóa, hạn chế nhiễu tín hiệu. Đi kèm phần mềm công nghệ Nahimic Audio giúp mang lại trải nghiệm nghe âm thanh vòm sống động, chi tiết dù xuất ra tai nghe hay hệ thống loa ngoài.
Khu vực bo mạch được tích hợp đèn LED RGB tinh tế ở cạnh cổng 24 pin. Để mở rộng, ASRock trang bị thêm một đầu cắm RGB 12V truyền thống và ba đầu cắm ARGB 5V có thể định địa chỉ, cho phép đồng bộ ánh sáng toàn bộ linh kiện PC thông qua phần mềm ứng dụng Polychrome RGB Sync.
VII. Kết quả thử nghiệm thực tế
1. Kiểm tra khả năng tương thích cấu hình XMP/EXPO
AMD công bố socket AM5 hỗ trợ mức công suất năng lượng TDP lên tới 170W và PPT đạt 230W, giúp tối ưu hóa hiệu suất tính toán cho các dòng chip Ryzen thế hệ kiến trúc Zen có nhiều nhân xử lý khi gánh vác khối lượng công việc nặng. Khi kích hoạt chế độ XMP/EXPO trong BIOS, bo mạch chủ dễ dàng nhận diện chính xác mức xung nhịp của kit RAM Kingston Renegade 7200MHz, mang lại băng thông truyền tải dữ liệu lớn và tối ưu độ trễ hệ thống mượt mà.
2. Đánh giá tính năng Performance Preset
Để kiểm tra hiệu quả của tính năng Performance Preset được thiết lập sẵn trong cài đặt BIOS, hệ thống được benchmark qua các phần mềm chuyên dụng như V-Ray Benchmark và Cinebench R23. Ở trạng thái cấu hình mặc định, Cinebench R23 ghi nhận mức điểm số ấn tượng gần 41.000 điểm của bộ vi xử lý flagship Ryzen 9 9950X với mức tiêu thụ điện năng tối đa CPU Package đạt 200W.
Khi tiến hành kích hoạt tính năng Performance Preset với thiết lập cấu hình PBO Target Temperature giới hạn ở mức 85 độ C và Curve Optimizer tinh chỉnh mức -30mV, điểm số hiệu năng Cinebench R23 đa nhân tăng vọt lên gần 44.000 điểm (tăng khoảng 3.000 điểm so với mặc định). Mức tiêu thụ điện năng giữ nguyên mốc load 200W nhưng nhiệt độ phần cứng được tối ưu giữ vững ở ngưỡng mát mẻ 85 độ C.
Việc sử dụng các bộ profile cấu hình tự động Performance Preset mang lại sự tiện lợi lớn cho người dùng văn phòng, giúp tối ưu hóa hiệu năng phần cứng nhanh chóng mà không đòi hỏi nhiều kiến thức chuyên sâu về ép xung thủ công phức tạp.
3. Kiểm tra khả năng ép xung bộ nhớ RAM
Thử nghiệm đẩy mức xung nhịp hệ thống RAM lên ngưỡng 7600MHz (giữ nguyên thông số timing mặc định), bo mạch chủ vẫn có thể kiểm soát và vận hành nhẹ nhàng, vượt qua cả thông số thông báo từ nhà sản xuất giúp băng thông đọc ghi dữ liệu được cải thiện.
VIII. Tổng kết đánh giá
Nhìn chung, ASRock B650M Pro RS WiFi là một bo mạch chủ AM5 tầm trung có sự cân bằng tốt giữa hiệu năng, trang bị và khả năng nâng cấp lâu dài. Hệ thống VRM chất lượng, LAN 2.5Gbps, WiFi tích hợp, khe M.2 PCIe Gen 5 cùng USB BIOS Flashback giúp sản phẩm đáp ứng tốt cả nhu cầu gaming lẫn xây dựng workstation sử dụng CPU Ryzen hiệu năng cao.
Khả năng hỗ trợ RAM DDR5 cũng là một điểm đáng chú ý khi bo mạch chủ tương thích tốt với XMP/EXPO và có thể vận hành ổn định ở DDR5-6000 với thiết lập phù hợp. Nhờ đó, người dùng có thể khai thác tốt hiệu năng của nền tảng AM5 mà chưa cần đầu tư vào các bo mạch chủ X-series đắt tiền hơn.
Nếu đang tìm kiếm một bo mạch chủ B650M đáng mua để xây dựng cấu hình Ryzen có hiệu năng cao và khả năng nâng cấp tốt, ASRock B650M Pro RS WiFi là cái tên rất đáng cân nhắc. Hy vọng những phân tích từ Kiếm Tung sẽ giúp bạn có thêm cơ sở lựa chọn linh kiện phù hợp với nhu cầu và ngân sách của mình.
Ưu điểm:
- Hệ thống VRM đáp ứng tốt các CPU Ryzen hiệu năng cao
- Hỗ trợ XMP/EXPO và RAM DDR5 bus cao
- Có khe M.2 PCIe Gen 5
- Trang bị LAN 2.5Gbps và WiFi
- Hỗ trợ USB BIOS Flashback
- BIOS mới cải thiện thời gian POST và khởi động hệ thống
Nhược điểm:
- Codec âm thanh Realtek ALC897 tương đối cơ bản so với một số bo mạch chủ cao cấp hơn
